Негізінен, танымы бөлек іс-шара екі бөлімнен тұрды. Алғашқы бөлімде Жетім­асар, Қосасар, Құлкеасар қала­шық­тарының тарихи-мәдени маңызы кеңінен насихатталып, оларды қорғаудың қажеттілігі мен қоғам алдындағы жауап­кершілік мәселелері қозғалды. Мәдениет үйінің фойесінде ауыл аумағындағы тарихи ескерткіштерге арналған арнайы көрме ұйымдастырылып, қаты­сушылар тарихи жәдігерлермен танысты. Бұл ретте, қолөнер шебері, өлкетанушы, ҚР Сурет­шілер одағының мүшесі Жәнібек Маханбетов, Сырдария аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің маманы Жеңіс Төрәлиев, еңбек ардагері Мешітбай Спанов тарихи мұраларды сақтау мен насихаттаудың маңыздылығына тоқ­талды. Ал халықаралық «Қазақ тілі қоғамы» ау­дандық филиалының төрағасы Шаһар­бек Нұрсейіт аталған жо­баның маңыздылығын ес­керіп, ес­керткіштерді қор­ғау бабалар аманатын орын­дау екенін тілге тиек етті. Құрметті мей­­мандардан бө­лек, Әбірәш Жәмішев атын­дағы мектеп-лицейдің ұс­таздары Дана Жұмабекова мен Ерболат Сүлейменов, ар­да­гер-кітапханашы Ләззат Әбдіреймова, оқушылар Сағы­ныш Оразбай мен Нұрсезім Әбдірахманова Шіркейлі ауы­лына қарасты тарихи орындар жай­лы мазмұнды баяндама жасады.

Іс-шараның екінші бөлімінде аудандық мәдениет және тіл­дерді дамыту бөлімінің қолдауымен «Ескерткіштер – ел мұрасы» атты аудандық мобилографтар байқауы өтті.

Байқауға ауданға қарасты ел­ді мекендерден 10 үміткер қа­тысып, өз ауылдарындағы тарихи орындар мен ескерткіштер ту­ралы арнайы бейне­роликтер ұсынды. Қатысушылар мобильді құ­рылғылардың кө­мегімен тарихи мұраларды за­манауи фор­матта бейнелеп, жа­санды интеллект мүм­кіндіктерін пай­далана отырып, креа­тивті жұ­мыстар әзірледі. Бай­қауға қа­тысушылардың қа­рым-қа­білетіне ау­­дандық мә­дениет және тілдерді да­мыту бөлімінің ма­­маны Жеңіс Үсенұлы, Сырдария ау­дандық мәдениет үйінің мә­дени ұйым­­дастырушысы Мөл­дір Серікбайқызы және аудан­дық қоғамдық даму бөлімінің әдіс­кері Нұркен Қуанышұлы әділ бағасын берді.

– Бұл іс-шара арқылы туған жер тарихын терең танып, тарихи-мәдени мұра­ла­ры­мыздың қадір-қасиетін жас ұрпақтың санасына сіңіруге мүмкіндік туды. Себебі, тарихи ес­керткіштер – халқымыздың өткені мен бүгінін байланыстыратын, ұлт руханиятының тамырын танытатын асыл қазына. Оларды сақтау мен насихаттау – баршамызға ортақ міндет. Іс-шара барысында Жетімасар, Қосасар, Құлкеасар секілді көне қалашықтардың тарихи маңызы жан-жақты түсіндіріліп, олардың ел тарихындағы орны кеңінен насихатталды. Ауыл ардагерлері, өлкетанушылар мен тарихшылардың мазмұнды пікірлері жастардың тарихи танымын кеңейтіп, туған жерге деген құрметін арттыра түсті. Әсіресе, мектеп оқушыларының тарихи орындар жайлы жасаған баяндамалары мен ізденістері жас буынның ұлттық құндылықтарға деген қызығушылығының жо­ғары екенін көрсетті. «Ескерткіштер – ел мұрасы» атты аудандық мо­билографтар байқауының да маңызы ерекше болды. Байқау қазіргі заман талабына сай ұйымдастырылып, тарихи мұраларды жаңашыл фор­матта наси­хаттауға жол ашты. Қатысушылар өз ауыл­дарындағы тарихи орындар мен ескерткіштер туралы арнайы бейнероликтер әзірлеп, мобильді құрылғылар мен жасанды интеллект мүмкіндіктерін тиімді пайдаланды. Бұл – жастардың шы­ғармашылық қабілеті мен тарихи мұраларға деген жанашыр көзқарасын танытатын ма­ңызды қадам. Байқауға аудан көлеміндегі елді мекендерден қатысқан үміткерлердің жұмыстары мазмұндылығымен, креативтілігімен және тарихи деректерді көркем жеткізе білуімен ерекшеленді. Әрбір бейнероликте туған жерге деген сүйіспеншілік пен тарихи құндылықтарға деген құрмет анық байқалды. Осындай бай­қаулар жастардың цифрлық тех­нологияларды игер­уіне ғана емес, тарихи сананы қа­лып­тастыруға да үлкен ықпал етеді. Байқау қорытындысында же­ңімпаздар мен жүлдегерлер ма­рапатталып, олардың еңбегі жо­ғары бағаланды. Бұл – жас­тарды қолдауға, олардың шы­ғармашылық із­денісін ынталандыруға ба­­ғытталған ма­ңызды қадам. Жалпы, осындай тарихи-танымдық жо­балар ұлттық мұраларымызды дә­ріптеп қана қоймай, өскелең ұрпақтың ел тарихына деген құрметін арттырып, ұлттық сана-сезімнің нығаюына үл­кен әсер етеді, – деді Жеңісбек Үсенұлы.

Өз кезегінде байқау қорытындысында жүлделі ІІІ орынды айдарлылық Бақытжан Әлтаев, ІІ орынды қалжан ахундық Орынкүл Дайрабай, І орынды аманкелділік Мейірлан Жұмахмет, бас жүлдені Айзат Сламбекова иеленді. Барлық қатысушыға арнайы Диплом мен Алғыс хат, бағалы сыйлық табысталды.