Кәсіпкерлерге құқықтық көмек көрсетілді
![](/uploads/posts/2023-09/medium/1694843314_ksp.jpg)
Кездесу еркін пікір алмасу түрінде өтіп, кәсіпкерлердің инвестициялық жобаларды іске асыру, жер алу, мемлекеттік бағдарлама аясында несие алу кезінде кездесетін кейбір мәселелер жайында сұрақтарға жауап берілді. Кәсіпкерлерге өз құқықтарын жүзеге асыруға қатысты заңнама нормаларына түсіндірулер жүргізілді.
Сонымен қатар аудан прокуроры кәсіпкерлерді қорғау және қолдау тәсілдері туралы ақпарат берді.
– Кәсіпкерлер ең алдымен Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 2-бабымен танысуы қажет. Онда Азаматтық Кодекстің негізгі қағидалары бекітілген. Қағида бойынша билік және басқару органдары кәсіпкерлердің өз мүлкіне қалай билік жүргізіп, өз кірісін қалай пайдаланып жүргеніне ықпал жасауға тыйым салынған. Қандай да бір талаптар заңмен бекітілмесе, қағидаға сәйкес ешкімнің рұқсатын, келісімін алу, ақпарат беру қажет деп танылмайды, – деді аудан прокуроры.
Сондай-ақ кездесуде прокурор кәсіпкерлік түсінігінің мағынасын түсіндіріп, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 10-бабында көрсетілгендей: «Азаматтардың, қандастардың және заңды тұлғалардың мүлікті пайдалану, тауарларды өндіру, сату, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету арқылы таза кіріс алуға бағытталған, жеке меншік құқығына (жеке кәсіпкерлік) не шаруашылық жүргізу немесе мемлекеттік кәсіпорынды жедел басқару құқығына (мемлекеттік кәсіпкерлік) негізделген дербес, бастамашылық қызметі кәсіпкерлік болып табылады. Кәсіпкерлік қызмет кәсіпкер атынан, оның тәуекел етуімен және мүліктік жауапкершілігімен жүзеге асырылады деп егжей-тегжей анықтама берді.
Аудан прокуроры А.Кемалов кәсіпкерлердің құқығын қорғауда кәсіпкерлік азаматтық-құқықтық реттеу объектісі болып табылатынын айтты.
– Азаматтық құқықтың нормалары кәсіпкерлік саласында пайда болатын құқықтық қарым-қатынасты ғана реттемейді, онда кәсіпкерлердің құқығы мен заңды мүддесін сыбайлас жемқорлықтан қорғауға бағытталған бірқатар нормалар бар.
Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметті және бақылау-қадағалау функцияларын жүзеге асыратын органдардың қызметін реттейтін нормативтік-құқықтық актілердің көптеген саны қабылданған. Кәсіпкер оларға оның қызметін тексерумен байланысты сұрақтар пайда болған жағдайда жүгіне алады. Тексеріс тағайындалғаны туралы акті негізінде тек қана бір тексеріс жүргізіледі. Тексеріс тек қана тексеріс тағайындалған актіде көрсетілген лауазымды тұлғамен жасалады.
Кәсіпкерлік қызмет кез келген негіз бойынша тоқтатылуы мүмкін. Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 49-бабы заңды тұлғаның сот шешімі бойынша, яғни банкрот болғанда, заңды тұлғаны құру кезiнде заңдардың түзетуге келмейтiн сипатта бұзылуына жол берiлуiне байланысты оны тiркеу жарамсыз деп танылғанда, орналасқан жері бойынша немесе нақты мекен-жайы бойынша заңды тұлғаның таратылу жағдайларын қарайды. Сондай-ақ заңды тұлға бір жыл ішінде оларсыз жұмыс істей алмайтын құрылтайшылар және лауазымды адамдар болмаған, қызметін заңнаманы өрескел бұза отырып жүзеге асырғанда, заңды тұлғаның жарғылық мақсаттарына қайшы келетін қызметті үнемі жүргізгенде, қызметін тиісті лицензиясыз не заңнамалық актілерде тыйым салынған қызметті іске асырғанда және басқа да заңнамалық актілерде көзделген жағдайларда таратылуы мүмкін, – деді Асқар Жаметұлы.
Сонымен қатар кәсіпкер Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 10-бабының 3-тармағын білгені жөн. Онда кәсіпкерлерді қорғау және қолдау тәсілдері қаралған. Яғни, кәсіпкерлік қызметті, қызметтің лицензияланатын түрлерінен басқа, ешкімнің рұқсатын алмай-ақ жүзеге асыру мүмкіншілігі айтылған. Сондай-ақ кәсіпкерліктің барлық түрлерін экономиканың барлық саласында бір тіркеу органда шамасынша жеңіл тіркеу тәртібі мен мемлекеттік органдармен жүзеге асырылатын кәсіпкерлік қызметті тексеруді заңнамалық актілермен шектеу тайға таңба басқандай көрсетілген.
Кездесуге қатысқан уәкілетті орган өкілдері кәсіпкерлердің сұрақтары мен көтерген мәселелері бойынша сұрақтарға жауап беріп, жан-жақты талқыланды.
Жиын қорытындысында аудан прокуроры А.Кемалов уәкілеттік шегінде құқықтық көмек көрсетуге дайын екендігін жеткізді.
Б.ТАҢАТАРҚЫЗЫ