Қауіпті әлеуметтік кесел

Сыбайлас жемқорлық – адам­зат қоғамымен бірге қалып­тасып, заман өзгерген сайын түрлі сипат алып келе жатқан қауіпті әлеуметтік кесел. Қай жерде заңсыз пайдаға ұмтылу, билікті жеке мүддеге пайдалану немесе жауапкершіліктен жалтару орын алса, сол жерде сыбайлас жемқорлықтың тамыр жаю қаупі бар. Сондықтан бұл індетпен күресу – тек мемлекеттік органмен бірлесе атқаратын бүкіл қоғамның ортақ міндеті.

Сыбайлас жемқорлықтың кең тараған әрі қоғамға аса қауіпті көрінісі – парақорлық. Пара беру мен пара алу мемлекеттік басқарудың қа­лыпты жұмысына кедергі кел­тіріп қана қоймай, азаматтың заңды құқығы мен мүддесіне нұқ­сан келтіреді. Сонымен қатар мемлекеттік қызметтің беделін түсіріп, қоғамның билік институттарына деген сеніміне кері әсер етеді.

Осыған байланысты сыбайлас жемқорлықтың салдарымен ғана күресіп қоймай, оның пайда болуына ықпал ететін себептерді де жою маңызды. Қоғамда «пара беру – мәселені шешудің жолы» деген түсінік болмауы керек. Керісінше, пара беру де, пара алу да заңға қайшы әрекет әрі қоғамға зиян келтіретін құқық бұзушылық екені әр азаматтың санасына берік орнығуы қажет. Бұл ретте, Ақжарма ауылдық-округінде сала мамандары сыбалай жемқорлық факторын болдырмау мақсатында жүйелі жұмыс атқаруда. Күнделікті әкімшілік мамандары құқықтық сауаттылығын арттырып келеді.

Сыбайлас жемқорлықтың ал­дын алуда құ­­қықтық сауат­тылықтың маңызы зор. Заң та­лабын білмеу немесе оған немқұрайлы қарау кей жағ­дайда құқық бұ­зушылыққа жол ашуы мүмкін. Сондықтан мемлекеттік қызметшінің де, қа­рапайым азаматтың да құ­қықтық мәдениетін арттыру, заң талабын түсіндіру және құ­қық бұзушылықтың алдын алу бағытындағы жұмысты жүйелі түрде жүргізу – маңызды міндетке кіреді.

Сыбайлас жем­қорлыққа итер­­­­мелейтін себептің қа­та­рында қызметтік тәртіптің әл­сіз­дігі, жеке басының мүд­десін мем­лекет мүддесінен жоғары қою, қызметтік өкі­леттікті те­ріс пайдалану және заң талабын сақтауға немқұрайлы қа­рау секілді фактор бар. Мұн­дай келеңсіздікке жол бермеу үшін әр­бір мемлекеттік ор­ганда ашықтық пен жауапкершілік қағидаты берік орнығуы тиіс.

Сыбайлас жемқорлық – сыртқы жара секілді бірден байқала бермейтін, алайда қо­ғамның ішкі тұрақтылығына кері әсер ететін дерт. Демек, оның алдын алу үшін ең алдымен сыбайлас жемқорлыққа қолайлы жағдай туғызатын себепті анық­тап, оларды жою қажет. Бұл ретте мемлекеттік органдардың ашықтығы, азаматтардың құ­қықтық сауаттылығы және қо­ғамдық бақылаудың маңызы ерекше.

Әр азамат сы­­байлас жем­қорлық кө­ріністеріне нем­құрайлы қарамауы тиіс. Егер қан­­дай да бір ла­уазымды тұл­ға өз қызметтік өкі­­­леттігін асыра пай­даланып, аза­мат­тардың құ­қықтары мен заңды мүд­делеріне нұқсан кел­тіретін әрекетке барса, мұн­дай жағ­дайды тиісті құқық қор­­ғау органдарына хабарлау – аза­маттық жауапкершіліктің бір көрінісі.

Ерлан ЕШМҰРАТОВ,

Ақжарма ауылдық округінің әкімі

Фото: Нұрболат Нұржаубай