Ең көне жүйелердің бастауы – Германия. Алғаш 1883 жылы «Бисмарк» моделі ретінде жарық көрген жүйе – жұмысшылар мен олардың отбасыларына арнап жасалған медициналық сақтандыру. Бұл «Бисмарк» моделі – қазіргі таңда бүкіл әлем бойынша жүзеге асып келе жатқан медициналық сақтандыру жүйесінің негізі әрі ең алғашқы бастамасы. Бүгінде міндетті медициналық сақтандыру жүйесі ар­қылы Германияның барлық азаматы сақтандырылуы керек. Бір ерекшелігі ММС-ті жұмыс беруші мен қызметкер бірге төлейді. Бұл жүйеде базалық қыз­меттен бөлек, емхана, аурухана, дәрі-дәрмек шығындары түгел қам­тылған. Тағы бір ерекшелігі Германия азаматтарының 30 пайызы бұл ММС-тен бөлек жеке сақтандыруға да ақша төлейді. Яғни неміс халқы үшін жылдық медициналық шығын шамамен 9300-10000 долларды құрайды екен.

Ал халқы үшін медициналық сақ­тандыруды тегін әрі тиімді еткен Ұлыбритания билігінің «NHS» – ұлттық денсаулық сақтау қызметі өте қолжетімді. Мұнда сақтандыру қызметінің төлемі салық есебінен қар­жыландырылады. Халыққа меди­циналық қызметтердің барлық түрі тегін. Жеке сақтандыру жүйелері де қарастырылған, тек халық еркінде. Бірақ бір осал тұсы медициналық қыз­меттердің кейбір түрлерін күтуге тура келеді. Тіпті ұзақ уақытқа созылатын кездері де болады екен. Дәл осындай мемлекеттік медициналық жүйе Канада да жүргізіледі, бір қызығы әр провинция өз жүйесін өздері басқарады.

Бұл жүйе бойынша елдердің ал­дыңғы көшін бастап тұрған – Жапония. Жалпыұлттық міндетті сақтандыру жүйесін енгізген жапон билігі халқы үшін арзан әрі сапалы медициналық қызметтерді ұсынады. Сақтандыру төлемі жылдық есеп бойынша өзге мемлекетке қарағанда салыстырмалы түрде арзанырақ. Демек, 6000-6200 долларды құраса да сапасы жоғары медициналық қызметімен көш бастап тұр.

Өзге мемлекеттің медициналық қызметіне қарағанда жылдамдығы мен сапасы жағынан Оңтүстік Корея мемлекетінің сақтандыруы ең тиімді жүйелердің бірі. Оның міндетті ұлттық сақтандыру жүйесі толықтай цифрландырылған әрі өте жылдам. Мемлекеттік қызметтерден бөлек, жеке клиника өте көп. Сапасына қара­мастан бағасы да қолжетімді.

Ал медициналық сақтандыруы қым­бат елдердің бірі – АҚШ. «Medicare», «Medicaid» сынды мем­лекеттік бағдарламалары болға­ны­мен сақтандыруы жоқ тұрғындар өте көп. Бұл мемлекетте жеке сақтан­дыруға басымдық берілген. АҚШ тұр­ғындарының біршамасы осындай жеке сақтандыруларды қолданады екен. Егерде сақтандыруың жоқ болса, меди­циналық қызметтер өте қымбат. Жылдық медициналық шығын шамамен орташа есеп бойынша 14 000-15 000 долларды құрайды.

Жалпы, аталған әр мемлекеттің медицина бағытында қалыптастырған жүйелері әртүрлі. Кейбірі тегін дегенмен, сақтандыруға төленетін төлем міндетті салық қаржысынан есептеледі. Сондықтан медициналық қызметті тиімді пайдалану үшін осындай арнайы жүйе құрастырған. Елімізде жүзеге асып келе жатқан міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру – ұтымды жүйелердің бірі. Жоғарыда атап өт­кендей әлем бойынша Қазақстанның сақтандыру жүйесі аралас моделге жатады. Жылдық шығын өзге елдерге қарағанда едәуір арзанырақ. Бірақ жапон билігі сияқты арзан әрі сапалы қызметті ұсыну деңгейіне жету үшін біршама уақыт керегі анық. Әлем бойын­ша медициналық әрі техникалық базасы жоғары мемлекеттердің қатарына ену үшін медицинаның ғылыми жүйесіне көптеп назар аудару қажет. Халыққа ұсынған әрбір қызмет сапалы болуы шарт. Бұл тұста қандай мемлекет көш бастап тұрғанын атап өттік. Дүниежүзі бойынша құрастырылған әрбір жүйенің ұтымды тұсын түйіп, оны өз жүйемізде қолданып көру артық етпейді деп ойлаймыз. Сондықтан халықтың қал­тасына ауырлық салатын нәрсені емес, қызметтің сапасының жоғары бол­уын ескеруіміз керек.