Дара кәсіпкерлер үшін әлеуметтік аударымдар
2026 жылғы жаңалықтарҚазақстанда дара кәсіпкерлік әлеуметтік жауапкершіліктен ажырамайды — әрбір ЖК өз атынан міндетті әлеуметтік аударымдар (ӘА) төлеп отыруға тиіс. Бұл төлем Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына түсіп, кәсіпкердің еңбекке жарамсыздық, асыраушысынан айырылу, жүктілік пен босану жағдайларында әлеуметтік жәрдемақы алу құқығын қамтамасыз етеді.
Кім төлейді
Заң бойынша әлеуметтік аударымдарды дара кәсіпкерлер, оның ішінде шаруа және фермер қожалықтарының басшылары мен он сегіз жасқа толған мүшелері, сондай-ақ жеке практикамен айналысатын адамдар төлейді. Оңайлатылған декларация немесе патент негізінде жұмыс істейтін ЖК-лер де осы міндеттен тыс қалмайды.
2026 жылғы мөлшерлемелер
2026 жылға арналған негізгі көрсеткіштер:
ең төменгі жалақы (ЕТЖ) — 85 000 теңге;
міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) — 10%;
жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (МБЗЖ) — 3,5%;
әлеуметтік аударымдар (ӘА) — 5%;
міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға жарналар (МӘМСЖ) — 1,4 ЕТЖ базасынан 5%.
Егер кәсіпкер ең төменгі деңгейден, яғни 1 ЕТЖ-ден есептесе, айлық төлемдер шамамен мынадай болады: МЗЖ — 8 500 теңге, МБЗЖ — 2 975 теңге, МӘМСЖ — 5 950 теңге, ӘА — 4 250 теңге. Жиынтығында — айына шамамен 21 675 теңге. Кәсіпкердің қарамағында қызметкерлер болса, салықтық жүктеме тиісінше өседі.
Бірыңғай төлем режимі
Бірыңғай жиынтық төлемді таңдаған кәсіпкерлер үшін әлеуметтік аударымдардың үлесі жыл сайын өзгеріп отырады: 2025 жылдан бастап — 18,9%, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап — 18,1%, ал 2027 жылдан — 17,4% болмақ. Бұл — мемлекеттің әлеуметтік жарналардың құрылымын біртіндеп теңгеруге бағытталған саясатының көрінісі.
Неге маңызды
Әлеуметтік аударымдарды уақтылы төлеу — тек заңды міндет қана емес, кәсіпкердің өзінің болашақтағы әлеуметтік қорғалуының кепілі. Төлем үзілісі болған жағдайда, аталған жәрдемақыларды алу құқығы шектелуі мүмкін. Сондықтан салық органдары кәсіпкерлерге аударымдарды кідіртпей, белгіленген мерзімде жүргізуді ұсынады.
Фото: ашық дереккөзден
