Көкжөтел ауруы және оның алдын алу

Көкжөтел – Bordetella pertussis, яғни Бордетелла пертуссис бактериясы қоздыратын, тыныс алу жолдарының жедел жұқпалы ауруы. Аурудың негізгі ерекшелігі – ұзақ уақытқа созылатын, ұстамалы, қатты жөтелдің пайда болуы.

Көкжөтел адамнан адамға негізінен ауа-тамшы жолы арқылы жұғады. Науқас адам жөтелгенде немесе түшкіргенде бактерия қоршаған ортаға таралады. Әсіресе жабық бөлмелерде және адамдар тығыз орналасқан жерлерде жұғу қаупі жоғары.

Аурудың инкубациялық кезеңі, яғни алғашқы белгілер пайда болғанға дейінгі уақыт, әдетте бірнеше күннен екі аптаға дейін созылады.

Аурудың бастапқы кезеңінде көкжөтел кәдімгі суық тиюге ұқсайды. Мұрыннан су ағуы, тамақтың жыбырлауы, әлсіздік және жеңіл жөтел болуы мүмкін. Дене қызуы көп жағдайда жоғары көтерілмейді.

Біртіндеп жөтел күшейіп, ұстама тәрізді сипатқа ие болады. Науқас бірнеше рет қатарынан қатты жөтеліп, одан кейін терең дем алғанда өзіне тән ысқырықты дыбыс шығуы мүмкін. Кейбір жағдайларда жөтел құсумен қатар жүреді.

Көкжөтел әсіресе нәрестелер мен кішкентай балалар үшін қауіпті. Нәрестелерде қатты жөтелдің орнына тыныстың уақытша тоқтауы, яғни апноэ байқалуы мүмкін. Ауру пневмония, тыныс алудың бұзылуы және басқа да асқынуларға әкелуі ықтимал.

Көкжөтелдің алдын алудың ең тиімді жолы — вакцинация.

Қазақстан Республикасының ұлттық профилактикалық егу күнтізбесіне сәйкес, балалар көкжөтелге қарсы жоспарлы түрде вакцинацияланады. Вакцинация аурудың алдын алуға және ауру ауырған жағдайда оның асқыну қаупін төмендетуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар ата-аналар баланың жоспарлы екпелерін уақытында алуына ерекше көңіл бөлуі қажет.

Егер балада ұзақ уақытқа созылған, әсіресе түнде күшейетін ұстамалы жөтел байқалса, өздігінен ем қабылдамай, міндетті түрде медициналық ұйымға жүгіну қажет.

Көкжөтел анықталған жағдайда инфекцияның әрі қарай таралуын болдырмау үшін медициналық қызметкерлердің ұсынымдарын орындау, науқас адамды басқа адамдармен тығыз қарым-қатынастан шектеу және байланыста болған адамдарға қатысты тиісті профилактикалық шараларды жүргізу маңызды.

Көкжөтелдің алдын алуда ерте анықтау, уақтылы медициналық көмекке жүгіну және вакцинацияның маңызы өте зор.

Сырдария аудандық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы

Сурет: ашық дереккөзден