Тарихта жеке кітапханасын қалып­тастырған танымал тұлға қатары жеткілікті. Мәселен, ғылым мен философияға өмірін арнаған ғұлама Әбу Насыр әл-Фараби Бағдат, Дамаск кітапханаларында ұзақ уақыт болып, жеке жинағы болғаны айтылады. Ибн Сина өзіне керекті қолжазбалардың қорын тізбектеп, аса тиянақтылықпен жинақтаған. Бұл ретте қазақ зия­­лы­ларының басым бөлігі өз кітапханасымен мақтана алған. Өз кезегінде Абай Құнанбайұлы, Шоқан Уәлиханов, Мұхтар Әуезов, Әлихан Бөкейхан, Дінмұхамед Қонаев, Сәбит Мұқанов, Ғабит Мүсірепов, Ғабиден Мұстафин, Шерхан Мұртаза, Әбіш Кекілбаев кітапхана жасақтаудың шебері атан­ған. Олар мыңнан аса кітапты жеке құнды мұрасына айналдыра білген.

Өткен жылы «Ұлттық кітап күні» мерекесінде «Құрмет» орденінің иегері, «Мәдениет қайраткері», Сырдария, Жалағаш аудандарының Құрметті азаматы, елімізге белгілі балалар ақыны Сейфолла Оспан жеке кітап қорынан аудандық кітапханаға 2000 кітап тарту еткенін жақсы білеміз. Саналы ғұмырында сан түрлі тақырыпта жинақтай білген мол мұрасы бүгінде оқырманның олжасына айналды. Ұлттық шең­берден асып, әлемдік әдебиет пен мәдениеттің тарихынан өз орнын ойып алған суреткер Ғабит Мүсіреповтің мерейтойлық кітабында көптеген қаламгер есте­лік айтады. Бұдан бөлек, жазушының інісі Әшімнің қызы Жанат Махмұтова ұлы қайраткер жөнінде ерекше мазмұнды әңгіме өрбітеді. Ол – атасын бала жас­тан білетінін, адам баласы жұмыс каби­нетін жинағанды ұнат­пай­тынын алға тартады. Кітап оқып, түбірін зерттеп отыратын Ғабең қай қағазының қай жерде тұр­ғанын өзі ғана білетін болған. Қолжазбасы мен кітабының әрқай­сысының өз орнында тұруына аса мән берген.

Жақында Қызылорда қаласына арнайы барып, «Сыр бойы» газе­тінің байырғы редакторы Нұрділдә Уәлиевтің шаңырағында болдым. Қалам­гердің зайыбы Гүлжамал апа ер-аза­матының жұмыс бөл­ме­сін көрсетіп, кітапқа толы сөренің әлі күнге сақталуының сырын түсіндірді. Біз қолмен ұстап көрмеген бірқатар кітаптың мазмұнын аңғарып, жұмыс бөлмесіндегі асқан жинақылықты байқадым.

Сөз басында айтқанымдай, кітап оқумен қатар көптеген ақын-жазу­шының құнды еңбегін жи­науға қызықтым. Бірде топтасым, медиа сала­сының майталман маманына айналған Нұрбай Шәкім екеуміз бір кітапқа таласқанымыз бар. Ақырында ол кітапқа ие болды. Мен сол мазмұнды жинақты мүшәйраға қатысып, ұтып алға­ным бар. Ол кезде ойы бір арнаға тоғысатын қос замандасқа дүние үшін емес, кітапқа қызығып таласатыны қызық көрінетін.

Үлкен үйге кірген кезімізде халықтың батасын алу мақсатында қоныс тойын жасадық. Сонда төр­де отырған, егде тартқан бір нағашым столдың астында тұрған орташа қалыңдықтағы кітапты жұлып алып, «іздеп жүргенімді таптым-ау» деп төс қалтасына салып жіберді. Сол кезде «кітап ұрлау» өтеуі бар қылмыс қатарына кірмейтінін білдім.

Мәселен, Айдарлының ака­де­мигі атанып кеткен Асан Рүстембек қария көзі тірісінде конспект дәптер жазып, 4-5 тон­на­дай газет-журнал жинап, еш­кімге жыртқызбаған. Оның жеке кітапханасын көру үшін ақын Мұхтар Шахановтың өзі үйінде қонақ болған.

Сөз соңында айтарымыз, Асан Рүстембек секілді жандар том-том кітап жазбаса да, әлем және қазақтың ақын-жазушыларының құнды еңбектерін бағалап, үйі­нің төріне қойған. Міне, жеке кітапхана жасақтаудың сыры – ғасы­рында бір ғана мәрте дүниеге келетін ұлылар еңбегін бағалау.