Жеке тұлғалардың көлік құралдары салығы: не өзгерді, қалай есептеледі?

Салықты кім төлейді?

Қазақстанда тіркелген жеңіл автокөлігі, мотоциклі немесе басқа да көлік құралы бар әрбір жеке тұлға көлік салығын төлеуге міндетті. Алайда бұдан босатылатын санаттар да бар: Ұлы Отан соғысының ардагерлері, оларға теңестірілген адамдар, Кеңес Одағының Батырлары, «Халық қаһарманы» атағын алғандар, көп балалы аналар (күміс, алтын алқа) және басқа да жеңілдікке ие азаматтар салықты төлеуден босатылады.

Салық қалай есептеледі

Салықтың негізгі параметрі — қозғалтқыш көлемі (текше сантиметрмен). Мысалы, есептеу мынадай шкала бойынша жүреді: 1500–2000 см³ жеңіл көлік үшін — 3 АЕК, 2000–2500 см³ — 6 АЕК, 2500–3000 см³ — 9 АЕК және т.б., көлемі артқан сайын мөлшерлеме де өседі.

2026 жылғы жаңа Салық кодексінің әкелген өзгерістері

2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап жаңа Салық кодексі күшіне енді, және ол көлік салығына бірнеше маңызды жаңалық енгізді:

Ескі көліктерге жеңілдік. Енді көліктің «жасы» ескеріле бастады: 10–20 жылдық көліктерге 0,7 коэффициенті қолданылып, салық 30%-ға азаяды; 20 жылдан асқан көліктерге 0,5 коэффициенті қолданылады, яғни салық 50%-ға азаяды. Мысалы, базалық салық 60 мың теңге болса, 15 жыл бұрын шыққан көлік үшін иесі 42 мың теңге, ал 25 жыл бұрын шыққан көлік үшін 30 мың теңге төлейді.

Қуатты қозғалтқыштарға жеңілдету. Бұрын үлкен көлемді қозғалтқыштарға өте жоғары мөлшерлеме қолданылатын: 3000–4000 см³ көлемді көліктерге бұрын 35–66 АЕК салынса, 2026 жылдан бастап бар болғаны 15 АЕК мөлшерінде салық салынады. Ал 4000 см³ және одан асатын көліктер бұрын 130–200 АЕК төлесе, енді 117 АЕК төлейді. (Informburo) • Қымбат көліктерге акциз. Керісінше, қымбат автокөліктерге қосымша ауыртпалық түсті: 18 мың АЕКтен (шамамен 77,85 млн теңгеден) асатын бағаға автокөлік сатып алған жеке тұлғалар 10% акциз салығын қосымша төлеуге тиіс болады.

Есептеу тәртібі енді өзгеше

Бұрын әр жыл өз кезегінде төленетін болса, енді жаңа тәсіл қолданылады: 2026 жылдан бастап көлік салығы шығарылған немесе елге әкелінген жылына қарамастан бірыңғай мөлшерлемелер бойынша есептеледі, ал меншіктену мерзімі нақты айларға сай ескеріледі.

Жеңілдікті қашан сезінесіз?

Маңызды нюанс бар — жеңілдіктер бірден іске қосылмайды. 2026 жылы азаматтар салықты әлі 2025 жыл үшін төлейді, сол себепті ескі ережелер сақталады. Ал жаңа төмендету коэффициенттері тек 2026 жылғы салық міндеттемелеріне қолданылады, яғни жүргізушілер бұл жеңілдікті нақты 2027 жылы, 2026 жыл үшін төлеген кезде ғана сезінеді. 2025 жыл үшін есептеуде 2025 жылғы айлық есептік көрсеткіш (АЕК) — 3 932 теңге қолданылады. (Juzmedia,

Төлеу мерзімі мен тәсілдері

Салықты жыл сайын келесі жылдың 1 сәуіріне дейін төлеу керек. Мұны бірнеше тәсілмен жасауға болады: kgd.gov.kz сайтындағы «Көлік салығын есептеу» калькуляторы, e-Salyq Azamat мобильді қосымшасы, екінші деңгейдегі банктердің қосымшалары, банк кассасы немесе Қазпошта бөлімшесі арқылы. Есептеу үшін салық жылы, көлікті иелену айлары, көлік түрі, қозғалтқыш көлемі және техпаспорттағы VIN-код қажет болады.

Дереккөздер: Egov.kz, Calk.kz, Informburo.kz, Kursiv.media, kgd.gov.kz, Juzmedia.kz материалдары негізінде дайындалды.

Фото: ашық дереккөзден