Ұстаздың цифрлық көмекшісі
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына Жолдауында алдағы үш жылда жасанды интеллектіні білім саласы дұрыс бағытта пайдаланып, әрі толықтай көшу керектігін айтып өткен болатын. Осы бастама қазіргі таңда білім беру ұйымдарында біртіндеп іске асуда. Ұстаздар арасында жыл сайын әдістемелік форматта өткізіліп тұратын семинар-тренингтер де жаңа бағытта ұйымдастырылуда. Соның бірі – Айдарлы ауылының №139 орта мектебінде «ЖИ – Қазақ тілі мұғалімінің «цифрлық көмекшісі»» тақырыбында ұстаздардың құзыреттілігін арттыру жолында, Сырдария аудандық білім бөлімінің әдістемелік кабинетінің ұйымдастыруымен аудандық семинар өтті.«Жасанды интеллектімен жұмыс істеу құзыретін қалыптастыру әлдеқайда ерте жастан, яғни мектеп қабырғасынан қолға алынғаны дұрыс» деп Президент Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев Қазақстан халқына Жолдауында нық тапсырмамен бастама көтерді. Осы бағытты білім саласында тиімді қолданып, оқушылардың сабаққа, жаңа тақырыпқа деген қызығушылығын ашу мұғалімдердің қолында. Бүгінде жас буынның миының қабылдау функциясы пассивті, бірсарынды мағлұматтан тез жалығып, жаңа ақпаратты дұрыс қабылдай алмауы мүмкін. Сол үшін бұл жасанды интеллектіні білім саласында көмекші құрал ретінде пайдалану ең оңтайлы бастама екені даусыз. Қазіргі уақытта осы ұғымды пайдалана отырып, ұстаздардың жасанды интеллектіні сабақ барысында тиімді қолдануы білім беру саласының қызметкерлері үшін өте өзекті әрі қызықты тақырып.
Аудандық семинар Сырдария аудандық білім бөлімінің қазақ тілі мен әдебиеті пәні бойынша білікті әдіскер Қаракөз Қалжанованың ұйымдастыруымен өтті. Іс-шараға «Өрлеу» БАҰО» АҚ филиалы Қызылорда облысы бойынша кәсіби даму институтының аға оқытушысы Жанат Жалмағамбетова, аудандық «Тіршілік тынысы» газетінің тілшісі Гүлсезім Табынбай, №139 орта мектебінің директоры Нұрлыхан Ғабдуллаұлы және ауданға қарасты барлық білім ордасының қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімдері қатысты. Оқушылардың өнерімен, театрлық қойылымымен басталған іс-шараның негізгі мақсаты пән мұғалімдерінің сабақ барысында, цифрлық технологияны және жасанды интеллект мүмкіндіктерін тиімді қолдана отырып, әдістемелік дағдыларды қалыптастырып, зерттеу болатын. Сондай-ақ, өзге де семинарға қатысушы ұстаздарға тиімді әдіс-тәсілдерімен тәжірибе алмасу семинардың негізгі бағыты болып табылады. Семинарды мектеп директоры Нұрлыхан Ғабдуллаұлы ашып, ұстаздарға сәттілік тіледі.
– Цифрлық технология және жасанды интеллект тақырыбында өткелі тұрған қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімдерінің алғашқы семинары. Бүгінгі іс-шарада жүзеге асқалы тұрған әр шеберлік сабақтан тәжірибе жинақтап, көбірек ақпарат алуға мүмкіндіктеріңіз бар. Мемлекет басшысының бастамасы кеңінен қолданыс табу үшін алдағы уақытта да осы тақырыпты кеңінен зерттеп, зерделеп әдістемелік тәжірибеге қосу – біздің міндетіміз. Сондықтан тек нәтижеге жұмыс жасауымыз керек. Жалпы тәжірибе алмасу мақсатында ұйымдастырылып отырған семинар-тренингке қатысушыларға сәттілік тілеймін, – деді мектеп директоры.
Іс-шара әрі қарай жасанды интеллектінің пайдасы мен дұрыс бағытта пайдалану жолдары және қазіргі таңда бұл салада қандай ЖИ түрлері қолданыс үстінде екендігі туралы ақпараттандыру бұрышымен жалғасты. Ұстаздардың арасында сергіту сәті ұйымдастырылып, қатысушылар ерекше көңіл күйде ашық сабаққа бет бұрды.
Алдымен Айдарлы ауылының №139 орта мектебінің қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімдерінің сабақтары өтті. Жансая Рүстембекова 6 сыныпқа Абай Құнанбаевтың «Бірінші қара сөзі» атты тақырыпта ашық сабақ өтіп, оқушылардың жаңа тақырып бойынша көбірек мағлұмат алуына мүмкіндік берді. Сондай-ақ, 5 сыныптың қатысуымен Ғазиза Айтбаеваның Ыбырай Алтынсариннің «Қыпшақ Сейітқұл» әңгімесі тақырыбында семинар мұғалімдерінің қатысуымен ашық сабақ өтті. Одан әрі білім саласында 30 жыл тәжірибесі бар Нұргүл Сейдахметованың 9 сыныпқа сабағы өтілді. «Адам құқығы мен бостандығы – мемлекеттің негізгі тірегі. Салалас құрмалас сөйлемнің түрлері» тақырыбында өрбіген ашық сабақ цифрлық технология мен жасанды интеллектінің мүмкіндігін көрсете білді. Ал ашық сабақтың үлгісін көрсете білген тәжірибелі ұстаздың бірі – Жасұлан Тайғараев. Ол 8 сыныпқа «Ғаламның пайда болуы. Сөз тіркесі» тақырыбында өткен сабағында, өзі жасанды интеллектіні тиімді пайдалана отырып, оқушылармен ұтымды байланыс орната білді.
Ашық сабақтар аяқталғаннан кейін, ұстаздарға арнайы шеберлік сағаттар ұйымдастырылды. Жас болса да ізденісі жоғары Т.Айтбаев атындағы №132 орта мектептің қазақ тілі пәні мұғалімі Аружан Абдрахманова пән мұғалімдерімен тәжірибе алмасты. «Қазақ тілі мұғалімінің жаңа рөлі: цифрлық дәуір және АІ» тақырыбында өрбіген практикалық жұмыста, ұстаздарға ЖИ-дің сабақ дайындаудағы, мәтін өңдеудегі, тапсырма қатарын түзудегі артықшылықтарын көрсете білді. Ал «ЖИ мен анимацияны біріктіре отырып әдебиетті тиімді оқыту» атты шеберлік сағатын Қ.Баймағанбетов атындағы №42 орта мектеп-лицейінің қазақ тілі пәні мұғалімі Ұлархан Бегежан өткізді. Онда жасанды интеллектінің тиімді тұстары мен қалай ұтымды пайдалану керектігі айтылды.
Іс-шара соңында «Өрлеу» БАҰО» АҚ филиалы Қызылорда облысы бойынша кәсіби даму институтының аға оқытушысы Жанат Жалмағамбетова сөз алып, семинардан алған әсерімен бөлісті.
– Қазіргі таңда ұстаздар арасында өзекті тақырыпқа айналып отырған ЖИ-дің мүмкіндіктері бүгінгі семинарда толықтай ашылып, түсіндірілді. Сонымен қатар бұл бастама мұғалімдер үшін тиімді екені тағы да көрініс тапты. Цифрлық технологияның дамыған шағында жасанды интеллектіні мұғалімдер тек көмекші құрал ретінде пайдалану керек. Өйткені Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясында 2025-2026 оқу жылындағы білім беру бағдарламасында ЖИ-ді пайдаланудың «этикалық нормасы» бекітілген. Сондықтан әр мұғалім бұл нормамен таныс болуы шарт. Бүгінгі семинар жоғары деңгейде өтті. Әрі қарай да тәжірибелеріңіз шыңдала берсін, – деді аға оқытушы.
Семинарды өз ісінің маманы, ұйымдастырушы Сырдария аудандық білім бөлімінің қазақ тілі мен әдебиеті пәні бойынша әдіскері Қаракөз Қалжанова қорытындылап, ұстаздардың жаңа қырынан көрінгенін айтып өтті.
– Мұғалімдердің жасанды интеллектіні пайдаланудағы мүмкіндігі айқын көрініс тапты. №139 орта мектеп директоры Нұрлыхан Ғабдуллаұлы бастаған ұжым креативке толы идеясымен тәнті қылды. Бұл семинардың негізгі мақсаты ұстаздардың тәжірибе алмасуы болатын. Бүгінгі өткен ашық сабақта жасанды интеллекті мен цифрлық технологияның білім саласында айрықша орын алатынына тағы да бір мәрте көзіміз жетті. Сондай-ақ шеберлік сағаттар да жоғары деңгейде өтті. Мұғалімдер жасанды интеллектіні тиімді әрі дұрыс пайдалану жолдарымен танысты. Бұл цифрлық технология мен ЖИ тақырыбы туралы өткен алғашқы семинар болғандықтан, әрі қарай жалғасын табатыны анық, – деді сала маманы.
Гүлсезім ЖАНСЕРІКҚЫЗЫ











