Акциздер
2026 жылы не өзгерді?2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енген Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексі акциздік саясатқа да елеулі түзетулер енгізді. Реформаның бұл бөлігі, ең алдымен, зиянды өнімдерді тұтынуды азайту және мемлекеттік бюджеттің табыс базасын кеңейту мақсатын көздейді.
Алкоголь мен темекіге акциз өседі
Жаңа кодекс бойынша алкоголь және темекі өнімдеріне акциз мөлшерлемесі жыл сайын 10 пайызға артып отырады. Бұл — тұтынушылық сұранысты біртіндеп реттеуге және аталған өнімдердің денсаулыққа тигізетін зиянын ескере отырып, олардың қолжетімділігін шектеуге бағытталған әлемдік тәжірибеге сәйкес қадам.
Энергетикалық сусындарға жаңа акциз
2026 жылдың басынан бастап акцизделетін тауарлар тізіміне энергетикалық сусындар да қосылды. Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметінше, акциз мөлшерлемесі кезең-кезеңімен өседі: 2026 жылы — 1 литрге 100 теңге, 2027 жылы — 140 теңге, ал 2028 жылы — 180 теңге болмақ. Қазіргі таңда бұл нарықта бес отандық өндіруші мен бес ірі импорттаушы жұмыс істейді, олардың бір бөлігі өнімді экспортқа да шығарады.
Ескі көліктерге жеңілдік
Акциздік саясатпен қатар көлік құралдарына қатысты да түзету енгізілді: пайдалану мерзімі 20 жылдан асқан автокөліктер үшін салық 50 пайызға, 10 жылдан асқандарға — 30 пайызға төмендетілді. Бұл шешім ескі автопаркті пайдаланатын азаматтарға қаржылық жүктемені жеңілдетуге бағытталған.
Реформаның жалпы мақсаты
Жаңа Салық кодексі — 2025 жылғы 18 шілдеде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойған ауқымды реформаның бір бөлігі. Оның аясында салықтық есептілік көлемі 30 пайызға қысқарды, ал салық түрлерінің саны 20 пайызға азайтылды. Билік бұл өзгерістерді салық жүйесін азаматтар мен бизнес үшін анағұрлым ашық әрі түсінікті ету қадамы ретінде таныстырып отыр.
Сарапшылар акциздің біртіндеп өсуін тұтынушылардың сатып алу тәртібіне де, тиісті салаларда жұмыс істейтін кәсіпорындардың баға саясатына да әсер ететінін атап өтеді, сондықтан бизнес өкілдеріне жаңа мөлшерлемелерге алдын ала бейімделу ұсынылады.
Сурет: ашық дереккөзден
