Бірыңғай QR-код жүйесінің артықшылығы қандай?

Басылымның «Назар» айдары аясында елімізде көпшілік арасында жиі талқыланып жүрген өзекті мәселелерді оқырман назарына ұсынып келеміз. Соңғы уақытта отандық банктердің қызметі бірыңғай QR-код жүйесіне көшетіні туралы жиі айтылуда. Өз кезегінде Ұлттық банк Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігімен бірлесіп, екінші деңгейлі банктер мен Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы өкілдерінің қатысуымен өткен кездесуде бірыңғай QR-код жүйесін енгізудің соңғы кезеңдерін талқылап, бірқатар шешім қабылдады.

Банктердің банкаралық мобильді төлемдер жүйесіне қосылу барысы, сондай-ақ QR-код арқылы төлем жасау қызметін кеңінен қолданысқа енгізу мәселесі қаржы саласы мамандары тарапынан жан-жақты қарастырылды. Қабылданған шешімге сәйкес, бірыңғай QR-код жүйесін кезең-кезеңімен енгізу шілде айының басынан басталып, 2026 жылғы 19 шілдеде толық іске қосылды.

Жаңа жүйенің басты артықшылығы – тұтынушылар төлем жасау кезінде сатушы қай банктің QR-кодын пайдаланатынына қарамастан, өздері қолданатын банк қосымшасы арқылы еркін есеп айырыса алады. Бұл түрлі банк арасындағы төлемді жеңілдетіп, азаматтар мен кәсіпкерлер үшін қолайлы жағдай қалыптастырады.

Мамандардың айтуынша, бірыңғай QR-код төлем қыз­метінің қолжетімділігін арттырып қана қоймай, қолма-қол ақшасыз есеп айырысу мәдениетін дамытуға да оң ықпал етеді. Дегенмен, жүйеге әрбір банктің қосылу мерзімі әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан жаңа қызметтің барлық клиент үшін қолжетімді болуы кезең-кезеңімен жүзеге асырылады.

ҚР Ұлттық банкі төрағасы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, бірыңғай QR-код жүйесі қолма-қол ақшасыз төлем жасауды айтарлықтай жеңілдетеді.

«Бірыңғай QR-код енгізіледі. Бір ғана QR-код арқылы қай банктің қосымшасын пайдалансаңыз да – Kaspi, Halyk, Forte немесе басқа банк болсын – еш кедергісіз төлем жасауға мүмкіндік туады. Биыл 19 шілдеден бастап банкаралық QR-төлемдердің бірыңғай жүйесі іске қосылады. Парламенттің қолдауының арқасында биылғы 1 мамырдан бастап экономиканың жаңа бағытын дамытуға қажетті құқықтық негіз қалыптастырылды. Үдерісті жан-жақты зерттедік. Бұл жұмыспен өз ма­мандарымыз айналысып жатыр. Банктер өз экожүйелерінде QR-төлемдерге ар­налған технологиялар мен қауіпсіздік құралдарына қомақты инвестиция салды. Енді осы жүйелерді өзара қауіпсіз түрде ықпалдастырып, бір-біріне қолжетімді ету қажет болды» деді Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов.

Айта кетейік, бірыңғай QR-код жүйесін енгізу «Банктер және банк қызметі туралы» заңға енгізілген өзгерістер аясында жүзеге асырылуда. Аталған заң ұлттық цифрлық қаржылық инфрақұрылымды дамытуға ба­ғытталған және банкаралық мобильді тө­лемдер жүйесін қалыптастыруды көздейді.

Негізінен, бұл бастама осыдан екі жыл бұрын елімізде талқылана бастаған. Ұлттық банк пилоттық жобаның мүмкін­діктерін саралап, оны биыл қолданысқа енгізіп отыр.

Жаңа бастама еліміздегі цифрлық қаржы қызметтерінің сапасын арттырып, төлем жасау үдерісін барынша ыңғайлы әрі қауіпсіз етуге мүмкіндік береді.

Б.ОРДАБЕКОВ