Жалпы алғанда, пробация қызметі бойынша осы жылдың 3 айында қоғам­нан оқшаулаумен байланысты емес жаза түріне 70 сотталған адам есепке алынған. Оның ішінде 12-сі белгілі бір лауазымды атқару құқығынан айы­рыл­ған, 2-еу қоғамдық жұмыстарға тартылған, 2-еуі бас бостандығын шектеу жазасына, 49-ы шартты жазаға кесілген. Ал 5 адамға қатысты жаза өтеу кейінге қалдырылған. Жыл басынан бері 12 адам есептен шығарылған. Осы ретте аудандық пробация қыз­метінің аға инспекторы, әділет майо­ры Асылжан Сақыбеков аталған са­ла­да атқарылған жұмыстарды ег­жей-тегжейлі баяндап берді.

– Пробацияның негізгі мақсаты – құқық бұзған тұлғаны қайта тәрбиелеу, оның қоғамға бейімделуіне көмектесу және болашақта қылмыс жасаудың алдын алу. Осы арқылы мемлекет тек жазалауды емес, адамның түзелуіне мүмкіндік беруді көздейді. Сотқа дейін­гі кезеңде күдіктінің жеке тұлғасы зерт­теліп, құзырлы органға ұсыныс беріледі. Сот кезеңінде оның мінез-құлқы бақылауға алынады. Ал жазасын өтеу және одан кейінгі кезеңдерде адамға әлеуметтік және құқықтық көмек көрсетіледі. Пробацияның басты мәні – сотталған тұлғаны қоғам ішінде бақылау арқылы түзету. Яғни адам түрмеге қамалмайды, бірақ белгілі бір талаптарды сақтай отырып, заң аясында өмір сүруін жалғастырады. Бұл талаптарға тұрақты жұмыс істеу, құқық бұзбау, пробация қызметіне тіркеліп, есеп беріп отыру секілді мін­деттер кіреді. Мұндай тәсіл бір жағы­нан қоғамдық тәртіпті сақтауға мүм­кіндік берсе, екінші жағынан адамның әлеуметтік байланыстарын үзіп алмауына жағдай жасайды. Бүгінде есепті кезең бойынша 58 адам тіркелген. Мәселен, олардың қатарында 11 адам белгілі бір лауазымды атқару құқы­ғынан айырылған, 43-і бас бостандығын шектеу жазасында, 3-еуі шартты жазада, 1 адамның жазасын өтеуі кейінге қалдырылған. Сырдария аудандық пробация қызметіне ҚАЖ департаментінен 6 электронды білезік берілген. Қазіргі таңда олардың 5-еуі қолданыста, ал бір білезік «Картел» ЖШС-не ақауын анықтау үшін жіберілген. Сонымен қатар Сырдария ауданы әкімдігінің қолдауымен 16 электронды білезік сатып алынған. Жылдың алғашқы айында «Мансап» орталығында бос жұмыс орындары жәрмеңкесі өтіп, 3 азамат квота бойынша жұмысқа орналасты. Қылмыстық тәуекел деңгейі бойынша талдайтын болсақ, жасыл санатта – 26, сары санатта – 28, қызыл санатта – 3 сотталған бар. Айта кетейік, пробация есебінде тұрған 38 азаматтың тұрақты жұмысы бар, ал 14 азамат еш жерде жұмыс істемейді. Сондай-ақ 2 азамат бала күтіміне байланысты, 1 студент және 1 зейнеткер есепте тұр, – деді Асылжан Сақыбеков.

Аудан көлемінде пробация есе­бінде тұрған азаматтарды қолдау, әлеу­меттік тұрғыдан демеу мақсатында «Сыр­дария-Нұрдария» қоғамдық қоры бір­қатар іс-шараларды жүзеге асырып келеді. Қор төрағасы Марат Омаровтың айтуынша, «2026 жылы Сырдария ауданы бойынша мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс аясында әлеуметтік маңызды іс-шараларды бас бостандығынан айы­ру орындарынан босатылатын және босатылған, сонымен қа­тар пробация қызметі есебіндегі азамат­тар­ға көрсетілетін қызметтерді ұйым­дастыру» тақырыбындағы жо­ба аясында кешенді жұмыстар жүр­гізілуде. Жыл көлемінде 14 іс-шара ұйым­дастыру жоспарланса, оның 4-еуі осы уақытқа дейін өткізілген.

– Біздің қордың тәжірибесінде пробация есебінде тұрған азаматтармен жұмыс істеу барысында олардың басым бөлігі қоғамнан оқшауланбаған жағдайда тезірек түзелетінін бай­қаймыз. Себебі адам отбасымен, ортасымен байланысын үзбейді, еңбек етеді, жауапкершілік сезімі қалыптасады. Халықаралық тәжірибеде де пробациядан өткен адамдардың едәуір бөлігі қайта қылмыс жасамайтыны дәлел­денген. Бұл – пробацияның тиімділігін көрсететін маңызды фактор. Жалпы, «Сырдария-Нұрдария» қоғам­дық қоры аясында жүргізіліп жатқан іс-шаралардың маңызы зор. Әрбір азаматтың қоғамдағы орнын қалыптастыруда көптеген фактор ескері­леді. Біз алдағы уақытта да аудандық пробация қызметінің аға инспекторы, әділет майоры Асылжан Сақыбековпен бірлесіп жұмыс жүргізе береміз, – деді Марат Омаров.

Мәселен, жақында «Сырдария-Нұр­дария» қоғамдық қорының ұйым­дастыруымен пробация есе­бінде тұр­ған азаматтар арасында «Жұ­мыс­пен қамту» және «Кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға несие алу шарттары» тақырыбында семинар өтті. Семинарға облыстық мәслихат депутаты Жұмабек Ембергенов пен аудандық прокуратураның прокуроры Жомарт Жұмахметов қатысып, аза­маттарға жан-жақты ақпарат берді. Бұл іс-шаралардың барлығы аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағ­дарламалар бөлімінің жобасы негізінде жүзеге асырылуда.