Ғасыр дертінің өміршеңдігі байқалады
Әлем елдерінде АИТВ инфекциясымен күрес еш уақытта тоқтаған емес. Ең алғаш шамамен 45 жыл бұрын тарала бастаған бұл инфекцияның құрылымын зерттеген ғалымдардың көпшілігі – ауру қоздырғышының Америка аймағында анықталғанын айтады. Жыл сайын «1 желтоқсан – дүниежүзілік АИТВ-ға қарсы күрес күні» аталып өтеді.Антропоноз арқылы, яғни адамнан адамға вирус жұққаны ғылыми дәлелденіп, 1980 жылы ең алғашқы науқас тіркелген. Осы уақыттан бастап, АИТВ инфекциясы әлемнің түкпір-түкпіріне тез тарай бастады. Сырдария аудандық ауруханасында облыстық АИТВ инфекциясының алдын алу орталығының психоәлеуметтік кабинеті тұрақты жұмыс істейді. Орталыққа қарасты психоәлеуметтік кабинетінің дәрігері Ақжарқын Оразбаеваның мәліметіне сүйенсек, АИТВ алғаш тіркелген кезеңнен бері облыста 391, ал ауданда 13 адам есепте тұр.
Жалпы алғанда, вирус толықтай зерттеліп, француз ғалымдары Люк Монтанье мен Франсуаза Барре-Синусси «HIV» инфекциясы ретінде тұжырым жасағаны белгілі. Осы еңбегі үшін олар 2018 жылы Нобель сыйлығын иеленді.
– АИТВ жұқтырғандардың барлығы вирусқа қарсы ем қабылдайды. Бірақ осы уақытқа дейін ағзаны толықтай вирустан тазартатын дәрі табылған жоқ. Қолданыстағы препараттар вирустың көбеюін тежеп, науқастың жағдайының жақсаруына, қоғамда толыққанды жұмыс істеуіне немесе білім алуына мүмкіндік береді. Вирустың жиі мутацияға ұшырауына байланысты бұл індетке қарсы вакцинаның да шығарылмағаны белгілі. Осы жылдың 10 қараша – 10 желтоқсан аралығында арнайы айлық жарияланып, «АИТВ-ға қарсы күрестегі қиындықтардан – тиімді өзгерістерге» ұраны аясында кешенді іс-шаралар ұйымдастырылды. Бұл ретте аудандық ауруханаға қарасты жастар денсаулығы және салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығының мамандарымен бірлесіп, білім ошақтарында бірнеше іс-шара өтті. 2025 жылдың 9 айында облыста 44, ауданда 2 адамнан АИТВ инфекциясы тіркелді, – деді дәрігер Ақжарқын Оразбаева.
Республика көлемінде жыл өткен сайын инфекцияның таралуы жиілеп келеді. Сондықтан мемлекет тарапынан алдын алу бағытындағы қолдау шаралары жүзеге асуда. Дүниежүзі бойынша 2027–2029 жылдарға арналған ұлттық «HIV жол картасын» дайындау жоспарда бар. Қоғам арасында қазір «АИТВ – өлім сөз емес, дұрыс ем қабылдаса, ұзақ жылдар бойы созылмалы ауру ретінде өмір сүруге болады» деген түсінік қалыптасқан.
Б.АЯБЕКҰЛЫ










