Президент жарлыққа қол қойды
Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «2026 жылды Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялау» туралы жарлыққа қол қойды. Бұл шешім еліміздің ұзақ мерзімді даму стратегиясын жаңа технологиялар негізінде жүзеге асыру, цифрлық трансформацияны жеделдету және жасанды интеллектті (ЖИ) кең көлемде енгізу мақсатында қабылданды.Президент қол қойған Жарлықта: «2026 жыл Қазақстан үшін цифрлық жаңғырудың және озық технологиялар енгізудің маңызды кезеңіне айналады» деп атап өтті. Яғни, 2026 жыл ресми түрде Цифрландыру және жасанды интеллект жылы болып жарияланды.
Маңызды жылға қадам басқан мемлекетіміз үшін бұл бастама елдің цифрлық стратегиясын кезеңдік түрде жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Соның ішінде мемлекеттік басқаруда, бизнесте, білім беру және әлеуметтік салаларда цифрландыруды кеңейтуге бағытталған.
Мемлекет басшысы өзінің жаңа жылдық құттықтауында 2026 жылды цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялауды алдыңғы Жолдауында айтқан болатын. Бұл елдің заманауи технологияларды енгізуін одан әрі күшейтетін стратегиялық шешім екендігін атап өтті. Оның пікірінше, озық технологиялар еліміздің барлық салаларындағы әлеуетті арттыруға жол ашады.
Президент атап өткендей, жасанды интеллект пен цифрлық технологиялар Қазақстанның бәсекеге қабілетін арттырып, оның халықаралық аренадағы рөлін күшейтеді. ЖИ мен цифрландыру тек экономикалық салада ғана емес, білім беруде, денсаулық сақтау, инфраструктура және әлеуметтік қызметтерде революциялық өзгерістер әкеледі.
2026 жыл – бұл ақылды технологиялар дәуіріне қадам басатын, инновациялардың қоғам мен бизнестің барлық саласына енгізілуін жеделдететін стратегиялық жыл болады.
Сондай-ақ, 2025 жылы қабылданған бірқатар институционалдық бастамалар – жаңа Цифрлық даму және жасанды интеллект министрлігі мен Жасанды интеллект туралы Заң, сондай-ақ суперкомпьютерлер сияқты ұлттық инфрақұрылымдар – қойылған міндеттерді іске асырудың негізін қалауда.
Қазақстан Республикасының Үкіметіне осы маңызды жылды өткізу бойынша қажетті шараларды қабылдау тапсырылды.
Жарлықтың орындалуын бақылау ҚР Президентінің Әкімшілігіне жүктелді. Жарлық қол қойылған күннен бастап күшіне енеді.
Жасанды интеллект дәуірі
ХХІ ғасыр – жасанды интеллект ғасыры. Ғалымдардың жеткен жетістігі – күн сайын пайда болып жатқан жаңа технологиялар. Үздіксіз, көз ілеспес жылдамдықпен дамып жатқан жаңа технологияны меңгеру де мүмкін емес. Дегенмен әр салада жасанды интеллектінің алғашқы жетістіктері де бар. Жаңа технология сөзсіз адамға, оның игілігіне қызмет етуі тиіс.
Мемлекет басшысы бұдан бірнеше жыл бұрын жаңа дәуірдің басталғанын айтқан еді. Жасанды интеллект ең бастысы адамның өмір сүру қалпын, тұрмысы мен салтын жаңа арнаға бұрып, жұмысын жеңілдетеді. Шын мәнінде бүгінде адамның ақылы үстемдік етіп, әсіресе ірі мегаполистерде жұмысты автоматтандыруда. Бұл өнеркәсібі дамыған аймақтарда да қалыптасуда. Сонымен қатар ғылыми, техникалық саладан бөлек, денсаулық, білім саласында қызметкерді жасанды интеллектпен алмастыру тиімділігін көрсетуде.
Сарапшылардың болжамынша жасанды интеллект жұмыс орындарының қысқаруына әкелу ықтималдығы басым. Бұрын адам қолымен жасалған жұмыс ЖИ дамыған кезде технологияның арқасында атқарылады. Бұл өндіріс, көлік, тұтынушылық қызмет көрсету салаларында жұмысшылардың қысқаруына әкеледі. Бұл туралы ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің берген дерегінде көрсетілген. Яғни 2030 жылға қарай автоматтандырудың нәтижесінде 1,5 миллион жұмыс орны жойылуы мүмкін. Бірақ жасанды интеллект жаңа жұмыс орнын құратынын ескерсек, жаңа мамандықтар пайда болып, тиісінше жаңа мүмкіндіктер іске асады.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей АҚШ жасанды интеллектіні мемлекеттік қызметте тиімді пайдаланып, көш басында тұр. Одан соң Оңтүстік Корея, Жапония мен Сингапур озық елдер қатарында. Біздің мемлекетіміз 72 орында тұрса, Әзербайжан мен Өзбекстан Қазақстаннан кейінгі орындарды иеленген.
Жасанды интеллектіні қолдану бойынша адамзат игілігіне пайдалана білу ең басты маңызға ие. Бұл туралы ел Президенті де атап айтты. Жақсылыққа да, жамандыққа да қолдануға болатын құрал ретінде жасанды интеллектіні жауапкершілікпен пайдалану маңызды. Оның бағыты тек қана адамдардың өмірін жақсартуға, яғни ел ішіндегі түрлі аурудың алдын алу мен күресуге, климаттық өзгеріске төтеп беру секілді жаһандық мәселелерді шешуге қолдану қажет.
Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні – уақыт талабына бағынған жасанды ақыл-ой технологиясының дамуы адамзат үшін пайдасын әкелуі тиіс.
Б.ЖАНӘЛІ








