Қазір жер бетіндегі климаттың өзгеруіне байланысты мәселелер әлемдегі ең көп талқыланатын тақырыптың біріне айналып отыр.

Адамзаттың қым-қуыт тіршілігі, өнеркәсіптің жедел дамуы, ормандардың кесілуі – осының бәрі климаттық өзгерістерге алып келді. Табиғат – киелі ана, ал біз – оның балалары. Алайда, бала өз анасын қорлағандай, адамзат табиғаттың байлығын шексіз пайдаланып, өзіне үлкен зиян келтіруде. Мұздықтардың еруі, теңіз деңгейінің көтерілуі, ауа температурасының жоғарылауы – бұлар біздің өзімізге қарсы қойған қаруымыз.

Климаттың өзгеруі тек табиғатқа емес, адамзаттың болашағына да қауіп төндіреді. Жер бетіндегі экожүйелердің бұзылуы, биоалуантүрліліктің жойылуы, азық-түлік қауіпсіздігінің төмендеуі – бұл адамның өз қолымен жасап жатқан апаты. Табиғаттың үнсіз дабылы – ол бізді ойландыруы тиіс. Біз қазір емес, кешікпей әрекет етуіміз керек.

Климаттың өзгеруінің адам өміріне әсері ауқымды. Су тапшылығы мен қуаңшылықтар ауыл шаруашылығын құрдымға жіберіп, азық-түлік дағдарысына әкелуі мүмкін. Жаһандық жылыну, сонымен қатар, адамдардың денсаулығына да теріс әсер етеді. Жылу толқындары мен аурулар, жағалаудағы елді мекендер мен қалалардың қауіпсіздігі – бұлар бүгінгі таңда жедел шешуді талап ететін мәселелер.

Климаттың өзгеруі адамдардың өміріне қалай әсер етуі мүмкін?

Климаттың өзгеруі әлем бойынша адамдардың өміріне кең ауқымды әсер етеді. Температураның көтерілуі және мұздықтардың еріуі экожүйелердің бұзылуына, жағалаудағы елді мекендердің су астында қалуына әкеледі. Бұл биоалуантүрліліктің жоғалуына себеп болуы мүмкін. Жоғары температуралар мен экстремалды ауа райы астық өнімділігін төмендетіп, азық-түлік тапшылығын тудырады. Бұл азық-түлік бағасының өсуіне және экономикалық қиындықтарға әкеледі. Жылу толқындары мен табиғи апаттар жүрек ауруларын, респираторлық ауруларды және инфекциялық ауруларды тудыруы мүмкін. Ауа сапасының нашарлауы да денсаулыққа теріс әсер етеді. Экстремалды ауа райы және табиғи апаттар әлеуметтік және экономикалық тұрақсыздықты тудырады. Бұл миграцияның артуына, әлеуметтік қақтығыстарға және саяси тұрақсыздыққа себеп болуы мүмкін.

Бүгінгі таңда планетада жаһандық климаттың өзгеруін сезінбейтін бірде-бір адам жоқ. Қазақстан аумағының үлкендігіне, Әлемдік мұхитқа шыға алмауына және күрт құбылмалы климатына байланысты таяу жылдары шөлейттенуге, орман және дала өрттері санының өсуіне, мұздықтардың еруіне, су жүйелерінің тозуына, ал жекелеген өңірлерде — су тасқынына, дауылдарға және басқа да қолайсыз салдарларға тап болуға тура келеді.

Ендігі уақытта біз табиғатқа басқаша қарауымыз керек. Табиғаттың үндеуін тыңдап, оны қорғауға, оның байлықтарын сақтауға барынша күш салуымыз қажет. «Табиғат – біз үшін, біз табиғат үшін» деген қағиданы ұстанып, экологиялық тепе-теңдікті қалпына келтіру – әрбіріміздің міндетіміз.

Климаттың өзгеруі бізге ескерту. Біз тек өзіміз үшін емес, келешек ұрпақ үшін де жауапкершілігімізді сезінуіміз керек. Әрбір қадам, әрбір шешім, табиғаттың еркіндігі мен өмірінің сақталуына ықпал етуі тиіс. Табиғат – бізге берілген сый, ал біз оны сақтау үшін әрекет етуіміз керек. Тек сол кезде ғана біз табиғатпен бірге үйлесімді өмір сүре аламыз.